Hoe sluit je een subwoofer aan op een stereo versterker met High Level inputs

Je hebt een mooie stereo versterker staan, misschien een Marantz PM6007 of een Yamaha A-S701, en je wilt gewoon wat meer bass. Even die diepe ondertoon voelen bij een film of een stevig baslijntje bij je favoriete plaat. Je hebt geen zin in ingewikkelde home cinema receivers met tien kanalen, maar je wilt wel die subwoofer aansluiten. Geen paniek.

Je hoeft geen nieuwe versterker te kopen. Je kunt je subwoofer gewoon op je stereo versterker aansluiten via de High Level inputs.

Dat is de simpele, stabiele manier die werkt bij bijna elke versterker en elke sub, van een budget model tot een dure SVS. Ik leg je precies uit hoe je dat doet, zonder gedoe.

Wat heb je nodig?

Voordat je begint, check even of je de juiste spullen bij elkaar hebt.

Je wilt niet halverwege stoppen omdat er een kabel ontbreekt. Een High Level aansluiting op een subwoofer is meestal een setje vier schroefklemmen of een speciale speakeraansluiting.

• Een stereo versterker met luidsprekeruitgangen (bijvoorbeeld Denon PMA-600NE, Yamaha A-S801 of Marantz PM8006).
• Een subwoofer met High Level inputs (bijvoorbeeld een SVS SB-1000 Pro, een KEF KC62 of een budget model van BK Electronics).
• Een setje speakerkabels. Gebruik kabels van 1,5 mm² tot 2,5 mm², afhankelijk van de lengte. Voor kortere afstanden (minder dan 3 meter) is 1,5 mm² prima.
• Eventueel een verloopstukje van speakerterminal naar bananenplug, afhankelijk van je voorkeur.
• Een meetlint om de afstand te schatten.

Je versterker heeft natuurlijk gewoon luidsprekerterminals. Je hebt de volgende dingen nodig: De meeste subwoofers hebben een speciale High Level ingang met vier terminals: L-in, R-in, L-in (gebruikt) en R-in (gebruikt). Dat ziet er misschien ingewikkeld uit, maar het is gewoon een doorlus. Je sluit de kabels aan vanaf je versterker en je kunt de sub ook nog doorlussen naar je hoofdluidsprekers. Handig als je versterker maar één set luidsprekeruitgangen heeft.

Stap 1: Kies de juiste plek voor je subwoofer

De positie van je subwoofer bepaalt voor 70% hoe goed het klinkt. Zet hem niet zomaar in een hoek, want dat geeft vaak een onrustige, boemende bass.

Loop even je kamer rond en zoek naar een plek waar de subwoofer niet in de weg staat en waar de bass gelijkmatig verdeeld wordt. Gebruik de 'subwoofer crawl' als je tijd hebt: zet de sub op je luisterplek, ga er zelf liggen en kruip rond om te horen waar de bass het best klinkt. Dan zet je de sub daar neer.

Meet de afstand van je versterker naar de subwoofer. Als je kabels langer dan 5 meter moeten zijn, kies dan voor 2,5 mm² kabel om weerstandsverlies te beperken.

Een gemiddelde woonkamer heeft 3 tot 6 meter nodig. Zorg dat je kabels niet overlooproutes lopen waar je overheen loopt; dat slijt snel. Voor een nette look kun je kabelgoten gebruiken van merken als ClickTrax of D-Line, vanaf €15 per stuk.

Stap 2: Sluit de kabels aan op de versterker

Zet je versterker uit en trek de stekker eruit. Veiligheid eerst. Open de luidsprekerterminals van je versterker.

Meestal zijn dat schroefklemmen of bananenplug-aansluitingen. Je sluit de kabels aan op de terminals die normaal je hoofdluidsprekers aandrijven.

Bij een versterker als de Yamaha A-S701 gebruik je de A-terminals (of B, als je die niet gebruikt). Bij een Marantz PM6007 is het dezelfde set. Wil je liever draadloos een subwoofer aansluiten? Neem anders de kabel die naar de subwoofer gaat.

Strip ongeveer 1 cm isolatie aan beide kanten. Duw de ader in de klem en draai vast.

Zorg dat er geen losse draadjes buiten de klem blijven zitten, dat geeft storing. Als je bananenpluggen gebruikt, klik je ze er simpel in. Gebruik niet te dunne kabels; 1,5 mm² is de ondergrens voor een stabiele verbinding. Een setje kabels van 5 meter kost ongeveer €20 tot €40, afhankelijk van het merk.

Tip: Houd de plus- en minpolen consistent. Rood is plus, zwart is min. Dat voorkomt faseproblemen waarbij de bass soms wegvalt.

Stap 3: Sluit de kabels aan op de High Level inputs van de subwoofer

De High Level ingang van je subwoofer heeft vier terminals: links in, rechts in, en de twee 'gebruikte' terminals die doorlussen naar je luidsprekers.

Dit werkt anders dan bij de Neutrik Speakon high-level methode. Je sluit de kabels van je versterker aan op de 'in' terminals van de sub. Bij een SVS SB-1000 Pro zijn dat de vier schroefklemmen met labels L-in en R-in.

Bij een KEF KC62 is het een vergelijkbare set. Bij budgetsubs van bijvoorbeeld Wharfedale of Diamond is het vaak een vergelijkbaar schema.

Sluit de kabel aan op L-in en R-in. Als je maar één kabel hebt (mono), sluit dan aan op L-in.

De subwoofer mixt het signaal automatisch. Draai de klemmen stevig aan, maar niet te strak. Je wilt de ader niet beschadigen. Subwoofer aansluiten op een receiver zonder uitgang? Als je hoofdluidsprekers ook op de sub wilt aansluiten (doorlussen), sluit dan je luidsprekers aan op de 'gebruikte' terminals.

Zo blijft je versterker één set luidsprekers aansturen en de subwoofer doet de rest. Controleer of je subwoofer op 'High Level' staat.

Bij veel modellen zit er een schakelaar of een menuoptie. Bij de SVS SB-1000 Pro kies je 'High Level' in de app. Bij een Marantz subwoofer kies je de juiste ingang op het toestel.

Zet het volume van de subwoofer laag, op ongeveer 25%. Je kunt het later bijstellen.

Stap 4: Stel de crossover en het volume in

De crossover bepaalt waar de subwoofer begint en je hoofdluidsprekers ophouden. Bij stereo is 80 Hz een goed startpunt.

Dat betekent dat alles onder 80 Hz naar de sub gaat. Bij een versterker als de Denon PMA-600NE zit er geen ingebouwde crossover, dus regel je dat op de subwoofer zelf. Zet de crossover op de subwoofer op 80 Hz. Bij een Yamaha A-S801 kun je ook de low-pass filter op de sub instellen.

Test met een nummer dat je goed kent. Zet de versterker op een normaal volume, bijvoorbeeld 50% van het maximaal volume.

Luister of de bass niet te boemend of te slap is. Gebruik een testtrack met een constante baslijn, bijvoorbeeld 'Billie Jean' van Michael Jackson.

Pas het volume van de subwoofer aan tot de bass naadloos aansluit bij je hoofdluidsprekers. Meestal zit je tussen 25% en 50% volume op de sub. Als je home cinema films kijkt, zet de crossover soms hoger, rond 100-120 Hz, vooral als je kleine boekenplankspeakers hebt.

Voor muziek blijft 80 Hz vaak het beste. Gebruik de meetmicrofoon van een receiver als je die hebt, maar bij stereo versterkers is het oor de beste meetinstrument. Neem de tijd; dit proces duurt 10 tot 15 minuten.

Veelgemaakte fouten en hoe je ze vermijdt

Een veelvoorkomende fout is het vergeten van de fase op de subwoofer. Als de bass wegvalt of hol klinkt, draai dan de faseknop op de subwoofer om (0 of 180 graden).

Dit is vooral belangrijk als je subwoofer verder van de muur staat. Een tweede fout is te dikke kabels gebruiken die niet in de klemmen passen; dat geeft losse contacten. Kies 1,5 mm² voor kortere afstanden, 2,5 mm² voor langer dan 5 meter.

Een derde fout is het volume te hoog zetten. Te veel bass overstemt je midden en hoge tonen, waardoor muziek dof klinkt.

Begin laag en bouw op. Een vierde fout is het vergeten van de stroomkabel. Zorg dat de subwoofer op een stabiele stroomvoorziening zit, niet op een strip met tien andere apparaten. Een losse wandcontactdoos is beter.

Tot slot: test niet alleen met muziek, maar ook met een filmfragment. Een scène uit 'Interstellar' of 'Blade Runner 2049' laat zien of de sub goed samenwerkt met je speakers.

Verificatie-checklist

Als je klaar bent, loop dan even deze checklist af. Zo weet je zeker dat alles goed zit en voorkom je problemen later.

• Versterker uitgeschakeld en stroomkabel losgetrokken tijd